Dul ve yetim maaşı alan milyonlarca hak sahibi, 2027 Ocak döneminde yapılacak artışın oranını ve yeni aylık tutarlarını takip ediyor. Emekli aylıklarına uygulanacak zam, hayatını kaybeden sigortalının statüsüne ve hak sahibinin dosyadaki hisse oranına göre dul ve yetim aylıklarına da yansıyacak.
Ancak 2027 Ocak zammı için kesin oran henüz açıklanmadı. Nihai hesap, ilgili döneme ait enflasyon verilerinin tamamlanması, emekli grupları arasındaki zam yönteminin netleşmesi ve en düşük emekli aylığına ilişkin olası yasal düzenlemenin yürürlüğe girip girmemesiyle ortaya çıkacak.
Dul ve yetim aylığı hangi orana göre hesaplanıyor?
Ölüm aylığında hak sahiplerine ödenen tutar, vefat eden sigortalının bağlanmış ya da hesaplanmış aylığı üzerinden belirleniyor. Genel uygulamada eş için çocuk bulunup bulunmadığına ve eşin kendi gelirinin olup olmamasına göre yüzde 50 veya yüzde 75 oranında hisse hesaplanabiliyor. Çocuklara bağlanan aylıkta ise her hak sahibi için çoğunlukla yüzde 25 oranı esas alınıyor.
Bu nedenle aynı oranda zam yapılması halinde bile her dul ve yetimin hesabına yatacak para aynı olmayacak. Dosyadaki hisse oranı, sigortalının prim ve kazanç geçmişi, aylığın türü ve varsa ek ödeme kalemleri yeni tutarın belirlenmesinde etkili olacak.
2027 Ocak zammı için dört formül konuşuluyor
Emekli maaşlarına ilişkin güncel değerlendirmelerde 2027 Ocak dönemi için dört farklı formülün gündemde olduğu aktarılıyor. İlk seçenek, yürürlükteki zam mekanizmasının uygulanması ve oluşacak enflasyon farkının aylıklara yansıtılması. Bu yöntemde dul ve yetim aylıkları da bağlı oldukları emekli grubunun artış oranı üzerinden yükselecek.
İkinci formülde, enflasyon farkına ek olarak refah payı verilmesi değerlendiriliyor. Üçüncü seçenekte en düşük emekli aylığının artırılması ve bu artışın ölüm aylığı alanlara nasıl uygulanacağının belirlenmesi öne çıkıyor. Dördüncü formül ise taban aylık düzenlemesine ek ödeme ya da destek niteliğinde bir artış yapılmasını içeriyor.

Basında yer alan haberlerde bu seçenekler üzerinden farklı oran ve tutar hesapları paylaşılsa da, bunlar şu aşamada resmi karar niteliği taşımıyor. Meclis düzenlemesi veya yetkili kurumların açıklaması olmadan ortaya atılan rakamlar, yalnızca olası senaryolar olarak değerlendiriliyor.
En düşük aylık düzenlemesi hesabı değiştirebilir
2027 Ocak döneminde en düşük emekli aylığı için yeni bir yasal taban belirlenmesi, dul ve yetim maaşı alanların tamamını aynı şekilde etkilemeyebilir. Çünkü ölüm aylığı, çoğu durumda vefat eden sigortalının aylığı üzerinden belirlenen hisseye göre ödeniyor. Taban aylık uygulamasının hak sahiplerine hangi yöntemle yansıtılacağı, düzenlemenin metnine bağlı olacak.
Örneğin yüzde 50 hisseyle aylık alan bir eş ile yüzde 25 hisseyle aylık alan bir çocuğun mevcut ödemesi farklı olduğundan, aynı zam oranı uygulanırken yeni tutarlar da farklı hesaplanacak. Taban aylık artışının yalnızca belirli bir ödeme seviyesinin altındaki dosyalara uygulanması halinde bazı hak sahipleri genel zamdan, bazıları ise ek düzenlemeden yararlanabilecek.
Kesin oran hangi aşamada belli olacak?
2027 Ocak zammının kesinleşmesi için enflasyon hesabının tamamlanması ve emekli aylıklarına uygulanacak oranların açıklanması gerekiyor. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin artışında enflasyon verileri belirleyici olurken, diğer emekli gruplarında farklı zam hesapları gündeme gelebiliyor. Dul ve yetim aylığının hangi dosyaya bağlı olduğu bu noktada önem taşıyor.
Hak sahipleri, artış kararının ardından e-Devlet üzerinden ölüm aylığı ve ödeme bilgilerini kontrol edebilecek. Banka hesaplarına yatırılacak tutar, resmi kararın yanı sıra dosyadaki hisse oranı ve ek ödeme hesabına göre farklılık gösterecek. Şu an için açıklanmış kesin bir yüzde ya da tüm dul ve yetim aylıkları için geçerli tek bir rakam bulunmuyor; gözler 2027 Ocak düzenlemesine ilişkin resmi açıklamalarda.