Mahan Air bağlantısı gerekçesiyle üç Türk şirketine ABD yaptırımı uygulanmasının ardından İran merkezli hava yolunun Türkiye operasyonları üzerindeki baskı arttı. AirlineHaber, Haber Aero, HavaSosyalMedya, Herdem Aviation ve T24 tarafından yayımlanan haberlerde, şirketin Türkiye uçuşlarının yasaklandığı veya durdurulacağı yönündeki gelişmeler aktarıldı.
Yaptırım sürecinin merkezinde, Mahan Air ile ticari ya da operasyonel ilişki kurduğu belirtilen üç Türk şirketi bulunuyor. ABD makamlarının aldığı karar, yalnızca adı yaptırım listesine eklenen şirketleri değil, bu şirketlerle çalışabilecek havacılık, lojistik, finans ve seyahat işletmelerini de yakından ilgilendiriyor.
Üç Türk şirketi yaptırım listesine alındı
AirlineHaber ve T24’ün haberlerine göre ABD, Mahan Air bağlantısını gerekçe göstererek üç Türk şirketine yaptırım uyguladı. Kararın kapsamı ve şirketlerin Mahan Air ile hangi ticari işlemler üzerinden ilişkilendirildiği, haberlerde yaptırım gerekçesinin ana unsuru olarak yer aldı.
ABD yaptırım listesine giren şirketler açısından finansal işlemler, uluslararası bankacılık hizmetleri, sigorta bağlantıları ve yabancı ortaklarla yürütülen ticaret daha karmaşık hale gelebiliyor. ABD yaptırımlarının ikincil etkileri nedeniyle, ABD ile doğrudan ticari ilişkisi bulunmayan şirketler de bankaların ve küresel hizmet sağlayıcılarının risk değerlendirmelerinde daha sıkı incelemeyle karşılaşabiliyor.
Türkiye uçuşlarına ilişkin haberler peş peşe geldi
Haber Aero, İranlı hava yolunun Türkiye uçuşlarının yasaklandığını duyurdu. HavaSosyalMedya ise Mahan Air’in Türkiye uçuşlarını durduracağını bildirdi. Bu iki haber, yaptırım kararının ardından şirketin İstanbul başta olmak üzere Türkiye’deki uçuş planlarının nasıl etkileneceğine ilişkin belirsizliği gündeme taşıdı.
Herdem Aviation’ın haberinde de Mahan Air’in İstanbul uçuşları yaptırım baskısıyla ele alındı. İstanbul, İran ile Avrupa ve Asya arasındaki hava ulaşımında önemli bir bağlantı noktası olduğu için Mahan Air’in bu kentteki faaliyetleri, yalnızca yolcu taşımacılığı bakımından değil, transit bağlantılar ve hava kargo trafiği açısından da önem taşıyor.
Yaptırım baskısı havacılık zincirine yayılıyor
Bir hava yolunun uçuş operasyonlarını sürdürebilmesi, yalnızca uçuş iznine bağlı değil. Yer hizmetleri, yakıt tedariki, bakım, ikram, slot tahsisi, biletleme, sigorta ve ödeme sistemleri de operasyonun devamlılığında belirleyici rol oynuyor. Yaptırım kararı, bu alanlarda hizmet veren şirketlerin Mahan Air ile ilişkilerini yeniden değerlendirmesine yol açabiliyor.
Uçuşların durdurulması halinde Mahan Air yolcularının bilet değişikliği, ücret iadesi ve alternatif güzergâh arayışlarıyla karşılaşması bekleniyor. Havayolunun sefer programında meydana gelebilecek değişikliklerin, bilet satış kanalları ve İstanbul’dan aktarmalı seyahat planlayan yolcular tarafından takip edilmesi gerekiyor.
Kararın hukuki ve ticari etkileri izleniyor
ABD’nin yaptırım kararları, listede yer alan şirketlerin ABD’deki mal varlıklarının dondurulması ve ABD kişi ya da kuruluşlarının bu şirketlerle işlem yapmasının kısıtlanması gibi sonuçlar doğurabiliyor. Kararın Türkiye’deki uygulama biçimi ise ilgili kurumların değerlendirmeleri, havaalanı işletmecilerinin operasyon kararları ve şirketler arasındaki ticari sözleşmeler üzerinden şekilleniyor.
Mahan Air’e yönelik yaptırım baskısı yeni bir konu değil; şirket, geçmişte de ABD’nin İran’a yönelik yaptırım politikaları kapsamında gündeme gelmişti. Bu kez üç Türk şirketinin listede yer alması, yaptırım tartışmasını doğrudan Türkiye’deki ticari ve havacılık çevrelerine taşıdı.
İstanbul seferlerinin akıbeti açıklamalarla netleşecek
Şirketin Türkiye’deki uçuşlarının tamamen mi sona ereceği, belirli seferlerin mi askıya alınacağı ve yolcuların mağduriyet yaşamaması için hangi düzenlemelerin yapılacağı, Mahan Air ile ilgili resmi açıklamalarla netlik kazanacak. Havayolunun uçuş planı, ilgili havacılık otoritelerinin kararları ve hizmet sağlayıcılarının tutumu, İstanbul operasyonlarının geleceğini belirleyecek.
