Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yürütülen temaslarda, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularında karşılaştığı güçlüklerin azaltılması ve süreçlerin sadeleştirilmesi talep edildi. Görüşmelerin merkezinde başvuru prosedürlerinin daha anlaşılır hale getirilmesi, randevu ve evrak süreçlerinde yaşanan sorunların giderilmesi ve Türkiye’den yapılan başvuruların daha düzenli işleyebilmesi bulunuyor.
Schengen bölgesine seyahat etmek isteyen Türk vatandaşları, özellikle yoğun dönemlerde randevu bulma, yüksek başvuru talebi, uzun değerlendirme süreleri ve ret kararları nedeniyle çeşitli sorunlarla karşılaşıyor. Türkiye tarafı, bu başlıkların yalnızca bireysel seyahatleri değil, iş dünyası, eğitim, turizm ve aile ziyaretleri gibi farklı alanları da doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor.
Türkiye ve Avrupa Birliği arasındaki görüşmelerde iletilen kolaylaştırma talebi, vize başvurularının tamamen kaldırılmasına yönelik bir karar anlamına gelmiyor. Talep, mevcut sistem içinde başvuru sahiplerinin daha öngörülebilir, şeffaf ve hızlı bir süreçle karşılaşmasını hedefliyor. Başvuru sahiplerinin hangi belgeleri sunması gerektiğini daha net biçimde bilmesi ve dosyaların makul sürelerde sonuçlandırılması, öne çıkan beklentiler arasında yer alıyor.
Başvuru sürecinde sadeleştirme talebi masada
Türkiye’den yapılan Schengen başvurularında yaşanan yoğunluk, özellikle yaz ayları ve resmi tatil dönemlerinde daha belirgin hale geliyor. Seyahat planı yapan kişiler, randevu tarihinin bulunamaması veya başvuru sonucunun seyahat tarihine yetişmemesi nedeniyle rezervasyonlarını ve iş planlarını değiştirmek zorunda kalabiliyor.
Diplomatik temaslarda bu sorunların azaltılması için başvuru kanallarının güçlendirilmesi ve işlemlerin daha etkin yürütülmesi gerektiği vurgulanıyor. Türk vatandaşlarının daha önce aldığı vizelerin dikkate alınması, düzenli seyahat edenler için daha uzun süreli vize verilmesi ve belgelerde uygulama farklılıklarının azaltılması da tartışılan başlıklar arasında gösteriliyor.
Schengen bölgesinin genişleme gündeminde Kıbrıs var
Schengen başlığı yalnızca Türkiye’nin vize talepleriyle sınırlı kalmadı. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Mitsotakis ile Kıbrıs Cumhuriyeti lideri Nikos Hristodulidis arasında yapılan görüşmelerde Schengen, Kıbrıs sorunu ve enerji konuları ele alındı.
Mitsotakis, Kıbrıs’ın Schengen bölgesine katılımı için hedef tarih olarak 1 Temmuz 2027 tarihini açıkladı. Bu hedefin gerçekleşmesi, Kıbrıs’ın teknik ve siyasi açıdan gerekli şartları yerine getirmesine bağlı olacak. Schengen’e dahil olma süreci, sınır yönetimi, güvenlik altyapısı, veri paylaşımı ve Avrupa Birliği kurumlarıyla uyum gibi birden fazla alanda hazırlık yapılmasını gerektiriyor.

Kıbrıs’ın olası katılımı, Doğu Akdeniz’deki siyasi dengeler ve adanın iki kesimi arasındaki sorunlar nedeniyle diplomatik açıdan da yakından izleniyor. Schengen düzenlemeleri, Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasındaki sınır geçişlerinin işleyişini doğrudan etkilediği için Kıbrıs’ın sisteme dahil edilmesine ilişkin değerlendirmeler yalnızca teknik kriterlerle sınırlı kalmıyor.
90/180 gün kuralı seyahat planlarının temel ölçütü
Schengen vizesi bulunan kişilerin dikkat etmesi gereken başlıca kurallardan biri, 90/180 gün uygulaması. Bu kurala göre kısa süreli Schengen vizesiyle seyahat eden bir kişi, herhangi bir 180 günlük dönem içinde Schengen bölgesinde en fazla 90 gün kalabiliyor. Hesaplama, yalnızca son seyahate değil, geriye dönük 180 günlük dönemdeki tüm kalışlara göre yapılıyor.
Vizenin üzerinde yazan geçerlilik tarihi, bölge içinde sınırsız kalma hakkı vermiyor. Çok girişli vizeye sahip olmak da 90 günlük toplam kalış süresini artırmıyor. Sınır kapılarında önceki giriş ve çıkışların incelenmesi, ihlal tespit edilmesi halinde para cezası, ülkeye girişte sorun, vize süresinin kısaltılması veya yeni başvuruların olumsuz değerlendirilmesi gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Basında yer alan uyarılara göre, 90/180 gün kuralının ihlali bazı durumlarda 166 bin lira seviyesine ulaşan cezalarla karşılaşılmasına yol açabiliyor. Seyahat edecek kişilerin giriş ve çıkış tarihlerini düzenli biçimde kaydetmesi, önceki vizelerdeki kalış sürelerini kontrol etmesi ve yeni seyahat planını bu hesaplamaya göre yapması gerekiyor.
Turizmden iş dünyasına geniş etkiler
Schengen vizesi işlemlerindeki belirsizlik, turistik seyahatlerin yanı sıra fuar, toplantı, eğitim ve ticari görüşmelere katılacak kişileri de etkiliyor. İş dünyası temsilcileri, kısa süreli seyahatlerde yaşanan gecikmelerin şirketlerin Avrupa’daki müşterileri ve iş ortaklarıyla planladığı temasları aksatabildiğini belirtiyor.
Turizm sektöründe ise vize sonucunun geç açıklanması, otel ve ulaşım rezervasyonlarının iptal edilmesine neden olabiliyor. Daha öngörülebilir bir başvuru takvimi, hem seyahat edecek kişiler hem de Avrupa ülkelerindeki turizm işletmeleri açısından planlama kolaylığı sağlayabilir.
Türkiye’nin kolaylaştırma talebinin hayata geçebilmesi için Avrupa Birliği kurumları ve Schengen ülkeleriyle yürütülen teknik temasların sürmesi bekleniyor. Kıbrıs’ın Schengen’e katılımı için açıklanan 1 Temmuz 2027 hedefi ve başvuru süreçlerine ilişkin görüşmeler, önümüzdeki dönemde bölgenin seyahat düzenlemelerini belirleyecek başlıca başlıklar arasında yer alıyor.