Yılmaz Güney’in hüküm giydiği ve hâkim Safa Mutlu’nun ölümüyle ilgili cinayet dosyası, 50 yıl sonra yeniden yargı tartışmalarının merkezine taşındı. Güney ailesi tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuru yapıldığı, başvuruda davanın adil yargılanma koşulları ve tanık beyanları bakımından yeniden değerlendirilmesinin talep edildiği bildirildi.
Dosyayla ilgili haberlerde, davada önemli rol oynadığı belirtilen bir mektubun ortaya çıktığı aktarıldı. Mektupta, Safa Mutlu’nun eşi için verilen tanıklıkla ilgili “yalancı tanıklık” iddiasına dayanak oluşturabilecek ifadelerin bulunduğu öne sürüldü. Belgenin, cinayet davasında kullanılan tanık anlatımlarının güvenilirliğine ilişkin yeni bir tartışma başlattığı kaydedildi.
50 yıllık dosya yeniden inceleniyor
Yılmaz Güney, hâkim Safa Mutlu’nun öldürülmesiyle ilgili davada hüküm giymişti. O dönemde görülen dava, Güney’in sinema kariyeri ve kamuoyundaki etkisi nedeniyle geniş yankı uyandırmış, sanatçının mahkûmiyeti yıllar boyunca farklı siyasi ve toplumsal bakış açılarıyla tartışılmıştı.
AİHM başvurusu, davanın yalnızca Güney’in mahkûmiyetini değil, soruşturma ve yargılama sürecinde kullanılan delillerin niteliğini de gündeme getiriyor. Güney ailesinin başvurusunda, aradan geçen süreye rağmen dosyada yer alan bazı belgelerin ve tanık ifadelerinin yeniden ele alınması gerektiği savunuluyor.
Ortaya çıkan mektubun içeriği tartışma yarattı
Haber kaynaklarında yer alan bilgilere göre dosyadan çıkan mektup, davada tanıklık yapan bir kişinin daha sonra verdiği ifadelerle ilişkilendiriliyor. Mektubun, tanıklığın nasıl oluşturulduğu ve hangi koşullarda verildiği konusunda soru işaretleri doğurduğu ileri sürülüyor.
Belgede yer aldığı belirtilen ifadelerin, mahkemenin kararını etkileyen tanık anlatımlarının yeniden değerlendirilmesi açısından önem taşıdığı savunuluyor. Güney ailesi, bu içeriğin dava dosyasındaki çelişkileri ortaya koyduğunu ve yargılamanın bütün yönleriyle incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Mektubun hukuki değerinin ne olacağı ise AİHM incelemesinin kapsamı ve mahkemenin değerlendirmesiyle netleşecek.
AİHM başvurusu hangi iddialara dayanıyor
Başvurunun merkezinde, Güney’in mahkûmiyetine esas alınan yargılama sürecinin adil olup olmadığına ilişkin iddialar bulunuyor. Aile, tanık beyanlarının güvenilirliği konusunda ciddi kuşkular bulunduğunu, bu kuşkuların dönemin yargılamasında yeterince araştırılmadığını ileri sürüyor.
AİHM, ulusal mahkemelerin yerine geçerek olayın tüm maddi yönlerini yeniden yargılayan bir merci değil. Mahkeme, başvuruları Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınan haklar bakımından inceliyor. Bu nedenle dosyanın AİHM’e taşınması, Güney’in otomatik olarak aklandığı anlamına gelmiyor; başvurunun kabul edilip edilmeyeceği ve esastan incelenip incelenmeyeceği, mahkemenin usul ve esas değerlendirmelerine bağlı olacak.
Güney’in sinemadaki mirası yeniden gündemde
Dava dosyasının yeniden gündeme gelmesi, Yılmaz Güney’in sanatçı kimliğiyle ilgili tartışmaları da canlandırdı. Güney, yönetmen, senarist ve oyuncu olarak Türk sinemasının en etkili isimleri arasında gösterilirken, hayatı boyunca hakkında yürütülen davalar ve siyasi tartışmalar kamuoyundaki algısının önemli bir bölümünü oluşturdu.
Sanatçının yaşamı ve kişiliği üzerine yürütülen tartışmalar, zaman zaman filmlerinin önüne geçti. Bazı çevreler Güney’i sinemaya yön veren güçlü bir yönetmen olarak değerlendirirken, bazıları hakkında hüküm kurulan cinayet davasını merkeze alarak farklı bir yaklaşım sergiliyor. AİHM başvurusu, bu tartışmayı yalnızca sanatçı kimliği üzerinden değil, yargılamanın delil yapısı ve tanık anlatımları üzerinden de yeniden açtı.
Başvurunun akıbeti bekleniyor
Dosyanın AİHM tarafından hangi aşamada ele alınacağı ve başvurunun kabul edilebilirlik koşullarını karşılayıp karşılamadığı önümüzdeki süreçte belli olacak. Mahkemenin incelemesi halinde, başvuruda sunulan mektup, raporlar ve diğer belgelerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki iddialarla bağlantısı değerlendirilecek.
Güney ailesinin başvurusu, 50 yıl önce sonuçlanan bir cinayet davasının tanık ifadeleri ve yargılama usulleri bakımından hâlâ yanıt bekleyen sorular barındırdığını savunuyor. Dosyayla ilgili hukuki süreç, AİHM’in başvuruyu kabul edip etmeyeceğine ilişkin kararının ardından şekillenecek.