Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kredi kartlarında uygulanacak asgari ödeme tutarına ilişkin kuralları güncelledi. Düzenlemeyle kredi kartı limiti 50 bin liranın altında olan kartlarda dönem borcunun yüzde 20’si, limiti 50 bin liranın üzerinde bulunan kartlarda ise dönem borcunun yüzde 40’ı asgari ödeme tutarı olarak uygulanacak.
Karar, kredi kartı kullanıcılarının her ay ödemek zorunda olduğu en düşük tutarı doğrudan etkiliyor. Asgari ödeme, kart sahibinin dönem borcunun tamamını değil, belirlenen bölümünü yatırması anlamına geliyor. Bu tutarın ödenmesi kartın kullanıma açık kalmasını sağlayabilirken kalan borcun sonraki döneme devretmesini ve faiz işletilmesini engellemiyor.
Limit yükseldikçe ödenmesi gereken asgari tutar artıyor
Yeni uygulamada belirleyici unsur, kartın dönem borcundan çok toplam kredi kartı limiti. Limiti 50 bin liranın altında olan bir kartta 10 bin liralık dönem borcu oluşması halinde asgari ödeme 2 bin lira olacak. Aynı tutardaki borç, limiti 50 bin liranın üzerinde bulunan bir kartta oluştuğunda ödenmesi gereken asgari tutar 4 bin liraya çıkacak.
Hesaplama, ekstrede yer alan dönem borcu üzerinden yapılıyor. Önceki dönemlerden devreden borçlar, nakit avans işlemleri, alışveriş faizi, gecikme faizi ve vergiler nedeniyle kart ekstresindeki toplam tutar değişebiliyor. Bu nedenle kart sahiplerinin yalnızca harcama toplamına bakmak yerine bankanın ekstrede gösterdiği asgari ödeme tutarını esas alması gerekiyor.
Asgari ödeme borcu ortadan kaldırmıyor
Kredi kartı borcunun yalnızca asgari tutarının ödenmesi, borcun kapandığı anlamına gelmiyor. Ekstre borcunun tamamını son ödeme tarihine kadar yatırmayan kullanıcılar, kalan tutar için bankanın uyguladığı akdi faizle karşılaşıyor. Ödeme geciktiğinde gecikme faizi ve ilgili vergiler de borca eklenebiliyor.
Örneğin limiti 50 bin liranın üzerinde olan bir kartta 30 bin liralık dönem borcu bulunan tüketici, asgari ödeme oranı yüzde 40 olduğu için en az 12 bin lira ödeme yapmak zorunda. Kalan 18 bin liralık bölüm bir sonraki döneme devredilirken, bankanın yürürlükteki faiz oranlarına göre yeni bir maliyet oluşturuyor. Kart sahibi sonraki ay yeni harcama yaparsa borcun toplamı daha da yükseliyor.
Bankalar ekstrelerde tutarı gösterecek
Bankalar, düzenleme kapsamında kart limitine ve dönem borcuna göre hesaplanan asgari ödeme tutarını ekstrelerde açık biçimde göstermekle yükümlü. Mobil bankacılık ve internet şubelerinde de toplam borç, asgari ödeme tutarı, son ödeme tarihi ve kullanılabilir limit bilgileri ayrı başlıklar altında sunuluyor.
Kart limitinin artırılması, kullanıcıya daha geniş harcama imkânı sağlasa da asgari ödeme yükünü de büyütebiliyor. Bu nedenle limit artış talebinde bulunan tüketicilerin yalnızca aylık harcama kapasitesini değil, borcun tamamını düzenli biçimde kapatıp kapatamayacağını da değerlendirmesi gerekiyor.
Nakit avans işlemleri farklı maliyet taşıyor
Kredi kartından nakit avans kullanılması halinde borçlanma maliyeti alışveriş işlemlerinden farklı hesaplanabiliyor. Nakit avans borçlarında faiz, işlem tarihi ve bankanın belirlediği koşullara göre devreye girebildiği için asgari ödeme yapılması toplam maliyetin yükselmesini engellemiyor.
Finans uzmanları, yalnızca asgari tutarı ödeyerek borcu uzun süre taşımak yerine mümkün olduğunca dönem borcunun tamamının kapatılmasını öneriyor. Borcun tamamının ödenemediği durumlarda yeni harcamaların sınırlandırılması, otomatik ödeme talimatlarının ve taksitli işlemlerin yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor.
BDDK’nın kredi kartı asgari ödeme düzenlemesi, bankaların ekstre hesaplamalarında ve tüketicilerin aylık ödeme planlarında uygulanmaya devam ediyor. Kart sahiplerinin kendi limit grubunu, ekstrede belirtilen asgari tutarı ve son ödeme tarihini düzenli olarak kontrol etmesi, gecikme faizi ve ek maliyetlerle karşılaşmamak açısından önem taşıyor.
