Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarında hak sahiplerine yapılacak ara ödemelere ilişkin usul ve esasları açıkladı. Düzenlemeyle, tasfiye işlemleri tamamlanmadan yatırımcılara mevcut nakit imkânları ölçüsünde ödeme yapılmasının önü açılırken, kişi başına ödenebilecek tutar 1 milyon TL ile sınırlandırıldı.
SPK’nın belirlediği sistem, tasfiye edilen fonların portföyünde bulunan varlıkların nakde çevrilmesi ve elde edilen kaynağın yatırımcılara aktarılması esasına dayanıyor. Ödeme takvimi, tüm fonlar için tek bir gün üzerinden işletilmeyecek. Her fonun nakit durumu, tasfiye işlemlerinin hangi aşamada bulunduğu ve hak sahiplerinin kesinleşen alacak tutarları dikkate alınacak.
Ödemeler ne zaman yapılacak?
Yatırımcıların en çok merak ettiği konu olan ödeme tarihi, ilgili fonun tasfiye sürecine göre belirlenecek. SPK açıklamasında, ara ödemelerin fon varlıklarının nakde dönüştürülmesi ve ödeme yapılmasına yeterli kaynağın oluşması sonrasında gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu nedenle bütün yatırımcıları kapsayan tek bir genel ödeme günü bulunmuyor.
Tasfiye memurları veya ilgili tasfiye görevlileri, fondaki nakit miktarını ve yatırımcıların alacaklarını tespit ettikten sonra ödeme listelerini oluşturacak. Listelerin kesinleşmesi, itirazların değerlendirilmesi ve bankalara aktarılacak tutarların belirlenmesinin ardından hak sahiplerine duyuru yapılacak. Yatırımcıların, kendi fonları bakımından yapılacak ilanları ve SPK tarafından yayımlanacak bilgilendirmeleri takip etmesi gerekiyor.
1 milyon TL sınırı nasıl uygulanacak?
Belirlenen 1 milyon TL sınırı, ara ödeme aşamasında bir yatırımcıya aktarılabilecek azami tutarı ifade ediyor. Hak sahibinin alacağı bu tutarın altında kalıyorsa hesaplanan alacak kadar ödeme yapılacak. Alacak tutarı 1 milyon TL’yi aşıyorsa, ara ödeme 1 milyon TL ile sınırlı tutulacak ve kalan bölüm tasfiye sonucunda ortaya çıkacak nihai hesaba göre değerlendirilecek.
Sınırın yatırımcının toplam hak edişine değil, ara ödeme kapsamında yapılacak aktarımın üst limitine nasıl uygulanacağı, her fonun ödeme listesi ve SPK duyurusuyla kesinleştirilecek. Fonun nakit varlığının tüm yatırımcı alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda dağıtım, belirlenen ödeme sırası ve mevcut kaynak çerçevesinde yapılacak.
Ödeme sırası fonların durumuna göre belirlenecek
SPK düzenlemesinde, tasfiye edilen fonlar bakımından önceliklendirme mekanizması da yer alıyor. Ödeme yapılabilmesi için önce fonun portföyündeki varlıkların değerlemesi, nakde çevrilmesi ve yatırımcı kayıtlarının kontrol edilmesi gerekiyor. Bu işlemleri tamamlanan ve dağıtılabilir nakdi bulunan fonlar, ara ödeme sürecinde öne alınacak.
Birden fazla fonun aynı tasfiye sürecinde bulunması halinde her fonun hesapları ayrı değerlendirilecek. Bir fondaki nakit varlık, başka bir fondaki yatırımcının alacağı için kullanılamayacak. Hak sahiplerinin alacakları, yatırım yaptıkları fonun kayıtları üzerinden hesaplanacak ve ödeme sırası fon bazında oluşturulacak.
Ziraat Bankası ve İş Bankası üzerinden işlem yapılacak
Ara ödemelerin yatırımcılara ulaştırılmasında Ziraat Bankası ve İş Bankası kullanılacak. Hak sahipleri, kendileri için ilan edilen ödeme döneminde ilgili banka kanallarından işlemlerini gerçekleştirebilecek. Bankaya yapılacak başvurularda kimlik bilgilerinin yanı sıra yatırımcı kaydının doğrulanması ve ödeme listesinde yer alan bilgilerle eşleşme aranacak.
Ödeme yöntemi, her fon için yayımlanacak duyuruda açıklanacak. Bazı durumlarda yatırımcının banka şubesine başvurması, bazı durumlarda ise mevcut hesap bilgilerinin kontrol edilmesi gerekebilecek. Hesap bilgileri değişen, miras yoluyla hak sahibi olan veya temsilci aracılığıyla işlem yapacak yatırımcıların ek belge sunması istenebilir.
Kimler ara ödemeden yararlanamayacak?
Hak sahipliği kesinleşmeyen, yatırımcı kayıtlarında kimlik veya hesap uyuşmazlığı bulunan kişiler için ödeme, gerekli kontroller tamamlanıncaya kadar bekletilebilecek. İtirazı devam eden alacaklar, mahkeme veya ilgili kurum kararıyla bloke edilmiş tutarlar ve gerekli belgeleri sunulmayan başvurular da ara ödeme listesine alınmayabilecek.
Tasfiye kapsamında yatırımcı niteliği taşımayan kişiler, fon kayıtlarında alacağı bulunmayanlar ve başvurusu mevzuat şartlarını karşılamayanlar ödeme alamayacak. Ödeme yapılması, yatırımcının fon kayıtlarında hak sahibi olarak kesinleşmesine bağlı olacak; yalnızca geçmişte fonla ilişki kurulmuş olması tek başına yeterli sayılmayacak.
Yatırımcıların takip etmesi gereken duyurular
SPK’nın açıklayacağı fon bazlı ödeme duyurularında ara ödeme tarihi, başvuru süresi, gerekli belgeler, banka bilgileri ve yatırımcı başına aktarılacak tutar yer alacak. Hak sahiplerinin sosyal medya paylaşımları veya doğrulanmamış mesajlar yerine SPK, ilgili tasfiye birimi ve yetkili bankaların resmi açıklamalarını esas alması önem taşıyor.
Ara ödeme, tasfiye dosyasının tamamen kapandığı anlamına gelmiyor. Fon varlıklarının tamamının nakde çevrilmesi, borç ve giderlerin kesinleşmesi ve kalan alacakların hesaplanması sonrasında nihai ödeme süreci ayrıca yürütülebilecek. SPK, fon bazında gerekli kontroller tamamlandıkça ödeme takvimini ve başvuru ayrıntılarını duyuracak.
