Tommy McMillen, ABD’nin 1972 Olimpiyatları basketbol takımında forma giyen isimlerden biri olarak, Münih’te yaşanan ve olimpiyat tarihine geçen tartışmalı finalin merkezindeki sporcular arasında bulunuyor. ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki karşılaşma, son saniyelerde art arda verilen kararlar nedeniyle büyük bir krize dönüştü; ABD kafilesi, gümüş madalyaları kabul etmeyi reddetti.
Finalin son saniyeleri tarih değiştirdi
Olimpiyat basketbol finalinde ABD uzun süre yenilmezlik serisini koruyan takım olarak sahaya çıktı. Karşılaşmanın sonunda skor Sovyetler Birliği lehine şekillenirken, hakem kararı ve sürenin yeniden başlatılması maçın kaderini değiştirdi. Sovyet takımının son hücum fırsatı bulmasının ardından gelen basket, ABD’nin karşılaşmayı kaybetmesine yol açtı.
ABD kafilesi, oyunun kurallarının final bölümünde uygulanış biçimine itiraz etti. Takım oyuncuları ve teknik heyet, son saniyelerde yaşanan gelişmelerin adil olmadığı görüşünü savundu. Yapılan itirazlar reddedilince Sovyetler Birliği altın madalyanın sahibi oldu; ABD ise gümüş madalya derecesinde kaldı.
ABD takımı madalyaları neden kabul etmedi?
Finalin ardından düzenlenen madalya töreninde ABD’li oyuncular gümüş madalyaları teslim almadı. Karar, bireysel bir protestodan çok takımın ortak tutumu olarak kayıtlara geçti. Oyuncular, elde edilen derecenin sportif mücadeleyle değil, tartışmalı hakem kararlarıyla belirlendiğini düşündükleri için madalyaları kabul etmedi.
Bu nedenle Tommy McMillen’in de aralarında bulunduğu takım üyeleri, olimpiyat kariyerlerinde gümüş madalya sahibi olarak görünse de madalyanın fiziksel karşılığına hiçbir zaman sahip olmadı. Olimpiyat organizasyonlarında madalya biriktirmek, sporcuların kariyerlerinin sembolü kabul edilir. Münih finalinde ise madalya, protestonun ve itirazın simgesine dönüştü.
Madalyaların nerede olduğu kesinleşmedi
Yıllar içinde reddedilen madalyaların nerede bulunduğuna ilişkin çeşitli anlatımlar ortaya çıktı. Madalyaların olimpiyat yetkililerinde kaldığı, teslim edilmediği ya da resmi kayıtlar içinde muhafaza edildiği yönünde değerlendirmeler yapıldı. Fakat takım oyuncularına madalyaların yeniden verildiğini gösteren doğrulanmış bir kayıt bulunmuyor.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin yaklaşımı da bu konuda belirleyici oldu. Madalyalar, sporcular tarafından açıkça reddedildiği için daha sonra başka bir törenle oyunculara teslim edilmedi. McMillen ve takım arkadaşları, ilerleyen yıllarda yaptıkları açıklamalarda bu kararın arkasında durdu; finalin sonucu değişmediği gibi madalyaların kişisel olarak alınması da mümkün olmadı.
McMillen’in adı iki farklı spor başlığında geçiyor
Tommy McMillen adı, 1972 Olimpiyatları’nın yanı sıra bazı internet kaynaklarında dövüş sporu içerikleriyle de yer alıyor. “Tommy McMillen ‘Gun’” başlığıyla yayımlanan UFC dövüşçüsü profili, aynı adı taşıyan farklı bir sporcuya ilişkin olabilir. Basketbol tarihindeki Tommy McMillen ile bu profilin aynı kişiye ait olduğuna dair doğrulanmış bir bilgi bulunmadığından iki kayıt birbirine karıştırılmamalı.
McMillen’in olimpiyat hikâyesini özel kılan nokta, yalnızca finalde kaybedilen altın madalya değil. O maç, bir sporcunun kariyerindeki en değerli ödüllerden birini neden kabul etmediğini ve bu kararın üzerinden yıllar geçmesine rağmen nasıl çözülemeyen bir spor arşivi meselesine dönüştüğünü gösteriyor. 1972 finalinin gümüş madalyaları, bugün de ABD takımının elinde bulunmayan ve akıbeti kamuoyuna kesin biçimde açıklanmayan olimpiyat ödülleri olarak anılıyor.
