Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini öngören düzenleme, TBMM gündemine taşındı. AK Parti tarafından hazırlanan 11 maddelik kanun teklifinde, belirli bir tarihten önce oluşan GSS prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmesi planlanıyor. Teklif henüz yasalaşmadığı için borçların tamamının kendiliğinden silindiği yönünde bir uygulama bulunmuyor.
Düzenlemenin Meclis’te kabul edilmesi halinde, kapsamda yer alan vatandaşların Sosyal Güvenlik Kurumu’na olan prim borçları için yeni bir işlem yapılacak. Haberlerde yer alan bilgilere göre teklif, özellikle geçmiş dönemlerden kalan ve uzun süredir tahsil edilemeyen GSS borçlarına odaklanıyor. Borcun hangi dönemleri kapsayacağı, kimlerin yararlanacağı ve uygulamanın yürürlük tarihi kanun metninin yasalaşmasıyla kesinleşecek.
Teklif hangi borçları kapsıyor
GSS prim borcu bulunan herkesin borcunun silinmesi söz konusu değil. Meclis’e sunulan düzenlemede belirli bir tarih sınırı öngörülüyor ve yalnızca bu sınırdan önce oluşan borçların tahsilinden vazgeçilmesi hedefleniyor. Bu nedenle vatandaşların e-Devlet üzerinden görünen borç tutarını, borcun ait olduğu dönemle birlikte kontrol etmesi gerekiyor.
Teklifin yasalaşması durumunda kapsam dahilindeki ana para borçlarıyla birlikte bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zamlarının da tahsil edilmemesi gündeme gelecek. Sonraki dönemlere ait borçlar ise düzenlemenin dışında kalabilecek. Bu ayrım, kamuoyunda oluşan “tüm GSS borçları silinecek” beklentisinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığını belirleyecek en önemli başlıklardan biri olacak.
Meclis kabul ederse işlem nasıl yapılacak
Kanun teklifinin ilgili komisyonlarda görüşülmesinin ardından Genel Kurul gündemine alınması bekleniyor. Genel Kurul’da kabul edilip Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan düzenleme Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. SGK’nın da yürürlük tarihinden sonra borç kayıtlarını düzenlemesi ve kapsam dahilindeki kişiler için tahsilat işlemlerini durdurması gerekecek.
Yasalaşma öncesinde vatandaşların SGK müdürlüklerine giderek borç sildirme başvurusu yapması gerekmeyebilir. Benzer düzenlemelerde borçların kurum kayıtlarında resen güncellenmesi öngörülüyor. Kesin uygulama yöntemi ise kanunun yayımlanmasının ardından SGK tarafından yapılacak duyuruyla açıklanacak.
GSS borcu olanlar sağlık hizmetinden yararlanabilecek mi
GSS prim borcu bulunan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanma koşulları, borcun silinip silinmeyeceğinden ayrı bir başlık olarak değerlendiriliyor. Borç kaydının bulunması, kişinin gelir testi sonucu, sigortalılık durumu ve yürürlükteki sağlık hizmeti hükümleriyle birlikte ele alınıyor. Bu nedenle yalnızca borcun görünmesi ya da teklif kapsamına girmesi, sağlık hizmetlerinden yararlanma koşullarının bütün vatandaşlar için aynı olduğu anlamına gelmiyor.
Vatandaşların sağlık hizmeti kullanımıyla ilgili güncel durumu e-Devlet’teki müstehaklık sorgulaması üzerinden kontrol etmesi önem taşıyor. Borç kaydında hata olduğunu düşünenlerin SGK’ya başvurması, gelir testi veya sigortalılık bilgilerinde eksiklik bulunanların da ilgili sosyal yardım birimleriyle görüşmesi gerekiyor.
Yeni borçların oluşmaması için hangi adımlar atılmalı
GSS prim borçları çoğunlukla herhangi bir sosyal güvence kapsamında bulunmayan kişilerin aylık prim yükümlülüğünden kaynaklanıyor. Çalışmaya başlayan, emekli aylığı bağlanan, başka bir sosyal güvenlik statüsüne geçen ya da gelir testi sonucunda prim ödeme durumu değişen kişilerin kayıtlarını güncel tutması gerekiyor.
Gelir testi yaptırmayan kişiler için sistemde belirli koşullarda borç tahakkuk edebiliyor. Hane gelirindeki değişiklikler, işten ayrılma, kayıt dışı çalışma veya öğrencilik durumunun sona ermesi de prim yükümlülüğünü etkileyebiliyor. Bu nedenle kanun teklifinin kapsamına giren eski borçların akıbeti beklenirken, yeni borç oluşup oluşmadığının düzenli biçimde kontrol edilmesi gerekiyor.
Teklifin Meclis komisyonlarındaki görüşmeleri ve Genel Kurul takvimi, düzenlemenin kapsamını netleştirecek. Borçların silinmesi için teklifin yasalaşması ve Resmî Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor; bu aşamalar tamamlanmadan mevcut GSS borçları hakkında kesin bir silme işlemi yapılamayacak.
