Martı TAG hakkında uzun süredir devam eden hukuki tartışmada mahkeme kararı çıktı. Uygulama üzerinden yolcu taşıyan sürücüler ile taksi hizmeti veren işletmeler arasındaki anlaşmazlığın merkezinde, TAG’ın korsan taşımacılık sayılıp sayılmayacağı ve sürücülere idari yaptırım uygulanıp uygulanamayacağı bulunuyor.
Martı TAG, sürücü ve yolcuyu bir mobil uygulama üzerinden buluşturan yolculuk paylaşım sistemi olarak tanımlanıyor. Yolcu, uygulamada güzergâhını ve yolculuk talebini oluşturuyor; uygun sürücüyle eşleştiğinde seyahat gerçekleşiyor. Sistem, klasik taksi hizmetinden farklı olarak yolculuk maliyetinin paylaşılması mantığıyla çalıştığını savunuyor.
Mahkemenin kararı tartışmanın seyrini değiştirdi
Mahkeme kararı, Martı TAG’ın faaliyetlerinin doğrudan korsan taksi olarak nitelendirilemeyeceği yönündeki savunmayı güçlendirdi. Kararda, uygulamanın çalışma modeli, sürücü ile yolcu arasındaki ilişkinin niteliği ve taşımacılık faaliyetinin nasıl yürütüldüğü değerlendirildi.
Martı cephesi kararı, TAG’ın yasal zeminde faaliyet gösterdiğinin tescili olarak yorumluyor. Taksi sektörü temsilcileri ise tek bir mahkeme kararının karayolu taşımacılığına ilişkin bütün mevzuatı ortadan kaldırmadığını, sürücülerin her durumda denetim ve belge şartlarına tabi olduğunu belirtiyor. Bu nedenle karar, uygulamanın hukuki tartışmasında önemli bir gelişme olsa da tüm ihtilafları kendiliğinden sona erdirmiş değil.
Martı TAG tamamen yasal hale mi geldi?
Mahkeme kararının ardından en çok merak edilen konu, Martı TAG’ın artık hiçbir sınırlama olmadan kullanılabilip kullanılamayacağı. Hukuki değerlendirmelerde, kararın kapsamı ve hangi idari işlem hakkında verildiği önem taşıyor. Bir idare mahkemesinin belirli bir işlemi iptal etmesi ya da belirli bir uygulamayı hukuka uygun bulması, ilgili mevzuattaki diğer yükümlülüklerin geçersiz olduğu anlamına gelmiyor.
TAG sürücüsünün ticari taşımacılık yapıp yapmadığı, gerekli izin ve belgelerinin bulunup bulunmadığı, taşımanın uygulamanın ilan ettiği maliyet paylaşımı modeline uyup uymadığı ve denetim sırasında hangi şartların tespit edildiği ayrı ayrı incelenebiliyor. Bu sebeple mahkeme kararı, Martı TAG kullanan her sürücü için otomatik ve koşulsuz bir muafiyet sağlamıyor.
Martı TAG sürücüsüne ceza kesilebilir mi?
Denetim sırasında mevzuata aykırı taşımacılık yapıldığı değerlendirilirse sürücü hakkında idari yaptırım uygulanabiliyor. Ceza ihtimali; yolcu taşımanın ticari faaliyet olarak değerlendirilip değerlendirilmemesine, aracın ve sürücünün sahip olduğu belgelere, taşımanın nasıl organize edildiğine ve ilgili kolluk biriminin tespitlerine göre değişiyor.
Uygulanabilecek yaptırımlar yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmayabiliyor. Bazı durumlarda aracın trafikten men edilmesi, sürücünün ehliyetine ilişkin işlem yapılması veya taşımacılık faaliyetinin durdurulması da gündeme gelebiliyor. Ceza miktarları ise mevzuattaki değişiklikler ve yeniden değerleme oranları nedeniyle dönemsel olarak farklılaşıyor. Bu nedenle 2026 için geçerli olduğu ileri sürülen tek bir rakamı bütün TAG sürücüleri bakımından kesin ceza olarak değerlendirmek doğru değil.
Yolcuya da ceza uygulanıyor mu?
Martı TAG kullanan yolcular açısından da ceza tartışması yaşanıyor. Yolcunun yalnızca uygulamayı kullanmış olması, her durumda otomatik olarak idari para cezası alacağı anlamına gelmiyor. Denetimlerde asıl işlem çoğunlukla taşımayı gerçekleştiren sürücünün faaliyet biçimi ve aracın hukuki durumu üzerinden yürütülüyor.
Yolcunun taşımacılık faaliyetinin tarafı olduğu, ticari organizasyona katıldığı veya mevzuatta ayrıca yaptırıma bağlanan bir ihlalin bulunduğu tespit edilirse farklı bir hukuki değerlendirme yapılabilir. Bu nedenle yolcuların, uygulamadaki sürücü bilgilerini, yolculuk kaydını ve ödeme belgelerini saklaması olası bir uyuşmazlıkta önem taşıyor.
Denetimler ve itiraz süreci devam ediyor
Martı TAG konusunda mahkeme kararı bulunması, sahadaki trafik denetimlerinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Kolluk ekipleri, belediyeler ve ulaşım birimleri kendi görev alanları kapsamında araçları denetlemeyi sürdürebiliyor. Hakkında işlem yapılan sürücünün, ceza tutanağındaki gerekçeye göre idari yargı ya da sulh ceza hâkimliği nezdinde başvuru hakkı bulunuyor.
Martı TAG’ın hukuki statüsü, yolculuk paylaşımı ile ücret karşılığı yolcu taşımacılığı arasındaki sınırın nasıl yorumlanacağına bağlı kalmayı sürdürüyor. Mahkeme kararı şirketin faaliyet modeline ilişkin önemli bir dayanak oluştururken, kesin ve ülke çapında sınırsız bir yasal serbestlik sağlamıyor. Uygulamanın gelecekteki statüsü, devam eden yargı süreçleri ile kamu kurumlarının yapacağı düzenlemeler ve denetimler üzerinden şekillenecek.
