Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları bulunan yaklaşık 1 milyon kişi için yeni bir düzenleme Meclis gündemine taşındı. AK Parti’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunduğu 15 maddelik torba yasa teklifinde, belirli dönemlere ait GSS prim borçları ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zamlarının silinmesini öngören madde yer aldı.
Düzenleme, sosyal güvenlik kapsamında herhangi bir işte çalışmayan, emekli aylığı almayan veya başka bir sigortalının üzerinden sağlık hizmeti alma hakkı bulunmayan kişileri ilgilendiriyor. Teklifin kapsamına girecek borçların hangi tarihler arasındaki primleri kapsayacağı ve silme işleminin hangi şartlarla uygulanacağı, Meclis komisyonlarındaki görüşmelerin ardından netleşecek.
Teklif Meclis Başkanlığına sunuldu
GSS prim borçlarının silinmesine ilişkin düzenleme, kamuoyuna yansıyan bilgilere göre 15 maddelik torba yasa teklifinin başlıkları arasında bulunuyor. AK Parti milletvekillerince hazırlanan teklifin yasalaşması halinde, kapsamda bulunan kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan belirli tutardaki prim borçları için tahsilat işlemi yapılmayacak.
Meclis Başkanlığına sunulması, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Teklifin önce ilgili komisyonlarda ele alınması, maddeler üzerinde değişiklik yapılabilmesi ve Genel Kurulda görüşülerek oylanması gerekiyor. Cumhurbaşkanı tarafından onaylanıp Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra uygulanabilecek hükümlerin ayrıntıları, yayımlanacak kanun metniyle kesinlik kazanacak.
Hangi borçlar kapsamda olacak
GSS sistemi, sosyal güvencesi bulunmayan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi amacıyla oluşturuldu. Çalışmayan, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan gelir veya aylık almayan ve aile üzerinden sağlık güvencesi bulunmayan kişiler, gelir testi sonucuna göre prim ödemekle yükümlü olabiliyor.
Gelir testi sonucunda prim ödeme yükümlülüğü doğan kişiler, aylık primlerini kendileri yatırıyor. Ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda borç birikiyor ve tutara gecikme cezası ile gecikme zammı eklenebiliyor. Meclise sunulan teklifin hedefi, bu grupta yer alan kişilerin geçmiş dönemlerde oluşan ve tahsil edilmemiş GSS prim borçlarının belirlenen bölümünü ortadan kaldırmak.
Mevcut bilgiler, düzenlemenin bütün GSS borçlarını veya tüm vatandaşların sosyal güvenlik borçlarını kapsayacağı anlamına gelmiyor. Hangi borç dönemlerinin, hangi kişi gruplarının ve hangi tutarların kapsamda olacağı kanun maddesinin kesin biçiminden sonra anlaşılabilecek.
Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları değişebilir
GSS prim borcu bulunan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanıp yararlanamayacağı, dönem dönem çıkarılan geçici düzenlemelerle belirleniyor. Borcun silinmesi yönündeki teklifin kabul edilmesi halinde, kapsam dahilindeki kişilerin geçmiş borç yükü azalacak ve sağlık hizmetlerine erişim bakımından yeni bir uygulama gündeme gelebilecek.
Ancak sağlık hizmetlerinden yararlanma koşulları ile borç silme işlemi aynı konu değil. Borcun silinmesi, kişinin otomatik olarak tüm sağlık hizmetlerinden koşulsuz biçimde yararlanacağı anlamına gelmeyebilir. Muayene, hastane ve ilaç hizmetlerinde geçerli olacak kuralların Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kanunun uygulama hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerekecek.
Vatandaşlar e-Devlet üzerinden kontrol edebilecek
Düzenlemenin yasalaşması halinde borç durumu, Sosyal Güvenlik Kurumunun sistemleri üzerinden güncellenecek. Vatandaşlar e-Devlet Kapısı’ndaki GSS tescil ve prim borcu sorgulama ekranından kendi kayıtlarını takip edebilecek. Silme işleminin sisteme ne zaman yansıyacağı ise kanunun yürürlük tarihi ile SGK tarafından yayımlanacak uygulama talimatına bağlı olacak.
Henüz teklif aşamasında bulunan düzenleme nedeniyle vatandaşların mevcut borçlarını kendiliğinden kapanmış kabul ederek ödeme veya başvuru işlemlerini bırakmaması gerekiyor. Meclis görüşmeleri sırasında madde metninde değişiklik yapılabilir; borcun yapılandırılması, tahsilatın durdurulması ya da belirli dönemlerle sınırlandırılması gibi farklı seçenekler de gündeme gelebilir.
Komisyon ve Genel Kurul takvimi belirlenecek
15 maddelik teklifin hangi komisyonda ele alınacağı ve Genel Kurul gündemine ne zaman alınacağı Meclis çalışma takvimiyle kesinleşecek. Görüşmeler sırasında milletvekillerinin önergeleriyle kapsamın genişletilmesi veya daraltılması mümkün. GSS prim borçlarına ilişkin nihai çerçeve, teklifin kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek.
